Mang thai ngoài tử cung là một biến chứng nguy hiểm, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và khả năng sinh sản của phụ nữ. Hiểu rõ tại sao lại mang thai ngoài tử cung sẽ giúp mẹ chủ động phòng ngừa và phát hiện sớm để xử lý kịp thời. Cùng Mẹ Bầu Xứ Nghệ tìm hiểu chi tiết nguyên nhân và cách phòng tránh trong bài viết dưới đây nhé!

Mang thai ngoài tử cung là gì?

Mang thai ngoài tử cung là tình trạng phôi thai không làm tổ trong buồng tử cung mà phát triển ở vị trí khác, thường gặp nhất là ở vòi trứng. Đây là một biến chứng nguy hiểm, có thể gây vỡ vòi trứng, xuất huyết trong ổ bụng và đe dọa tính mạng mẹ bầu nếu không được xử lý kịp thời. Các dấu hiệu thường gặp bao gồm đau bụng dưới, ra máu âm đạo bất thường và chóng mặt. Phát hiện sớm qua siêu âm và xét nghiệm máu là vô cùng quan trọng. Nếu nghi ngờ mang thai ngoài tử cung, mẹ cần đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám và can thiệp kịp thời.

tai-sao-lai-mang-thai-ngoai-tu-cung​-1

Tại sao lại mang thai ngoài tử cung​?

Mang thai ngoài tử cung là tình trạng nguy hiểm, thường xảy ra do sự bất thường trong quá trình di chuyển của trứng đã thụ tinh. Có nhiều nguyên nhân tiềm ẩn làm gián đoạn quá trình này, khiến phôi thai không thể vào tử cung như bình thường. Dưới đây là những lý do phổ biến dẫn đến tình trạng mang thai ngoài tử cung.

Tắc hoặc hẹp vòi trứng

Vòi trứng là con đường duy nhất để trứng đã thụ tinh di chuyển vào buồng tử cung làm tổ. Khi vòi trứng bị tắc nghẽn hoặc hẹp – thường do viêm vùng chậu, nhiễm trùng lây qua đường tình dục như chlamydia hoặc lậu – trứng sẽ không thể di chuyển đúng lộ trình. Trong trường hợp này, phôi buộc phải làm tổ ngay tại vòi trứng, dẫn đến mang thai ngoài tử cung. Đây là nguyên nhân hàng đầu, thường gặp ở phụ nữ có tiền sử nhiễm trùng sinh dục kéo dài mà không điều trị triệt để. Phát hiện sớm và điều trị viêm nhiễm phụ khoa định kỳ là cách phòng tránh hiệu quả.

tai-sao-lai-mang-thai-ngoai-tu-cung​-2

Tiền sử phẫu thuật vùng chậu hoặc vòi trứng

Những phụ nữ từng phẫu thuật cắt u nang buồng trứng, thông tắc vòi trứng, mổ thai ngoài tử cung trước đó, hay từng nạo phá thai có nguy cơ cao bị dính, sẹo vòi trứng. Các sẹo này làm biến dạng lòng vòi trứng, cản trở sự di chuyển trứng đã thụ tinh, khiến trứng bám lại ở vị trí sai. Ngoài ra, những phẫu thuật vùng chậu như mổ ruột thừa hay mổ u xơ tử cung cũng có thể ảnh hưởng đến cấu trúc giải phẫu quanh tử cung và vòi trứng. Vì vậy, với mẹ bầu từng có can thiệp phẫu thuật, việc siêu âm sớm khi phát hiện có thai là điều bắt buộc.

Lạc nội mạc tử cung

Lạc nội mạc tử cung là bệnh lý xảy ra khi mô nội mạc tử cung – vốn chỉ nên nằm trong buồng tử cung – lại xuất hiện ở các vị trí khác như buồng trứng, vòi trứng hoặc khoang bụng. Khi xuất hiện ở vòi trứng, chúng gây viêm dính, hình thành sẹo và làm tắc nghẽn ống dẫn trứng. Kết quả là trứng thụ tinh không thể di chuyển đến tử cung, gây ra thai ngoài tử cung. Phụ nữ bị lạc nội mạc tử cung thường có kinh nguyệt đau dữ dội, khó thụ thai tự nhiên và dễ gặp các biến chứng trong thai kỳ nếu không được điều trị.

tai-sao-lai-mang-thai-ngoai-tu-cung​-3

Sử dụng các biện pháp hỗ trợ sinh sản

Các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản như bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI), thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), hay sử dụng thuốc kích trứng đều làm thay đổi sinh lý và môi trường trong tử cung. Việc chuyển phôi hoặc trứng vào tử cung không đúng thời điểm hoặc do tử cung chưa sẵn sàng tiếp nhận có thể khiến phôi bị “lạc hướng”, di chuyển ngược lên vòi trứng và làm tổ sai vị trí. Tỷ lệ thai ngoài tử cung sau IVF tuy thấp, nhưng vẫn có thể xảy ra, đặc biệt ở những người có tiền sử bệnh lý vòi trứng hoặc tử cung bất thường. Do đó, theo dõi sát sau chuyển phôi là điều cực kỳ quan trọng.

Tiền sử mang thai ngoài tử cung trước đó

Một khi mẹ đã từng mang thai ngoài tử cung, nguy cơ tái phát sẽ cao gấp 6–10 lần so với người bình thường. Lý do là vòi trứng đã từng bị tổn thương, thậm chí đã cắt bỏ một bên, làm giảm khả năng vận chuyển trứng hiệu quả. Ngoài ra, những yếu tố gây thai ngoài tử cung ở lần đầu có thể vẫn tồn tại (viêm nhiễm, dính, mô sẹo…), tiếp tục ảnh hưởng đến lần mang thai sau. Vì vậy, với những mẹ có tiền sử thai ngoài tử cung, cần được siêu âm đầu thai kỳ (tuần 5–6) để xác định vị trí làm tổ của thai và có hướng xử lý sớm nếu bất thường tái diễn.

tai-sao-lai-mang-thai-ngoai-tu-cung​-4

Mang thai ngoài tử cung có nguy hiểm không?

Mang thai ngoài tử cung là một tình trạng rất nguy hiểm và tiềm ẩn nhiều biến chứng đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện, xử lý kịp thời. Khi phôi thai phát triển ở ngoài tử cung, đặc biệt là tại vòi trứng, có thể gây vỡ, chảy máu ồ ạt trong ổ bụng, dẫn đến choáng, ngất và thậm chí tử vong. Ngoài ra, mang thai ngoài tử cung cũng ảnh hưởng lớn đến khả năng sinh sản sau này, do có thể phải cắt bỏ vòi trứng. Vì vậy, mẹ bầu cần đi khám sớm ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ để được chẩn đoán và can thiệp kịp thời.

tai-sao-lai-mang-thai-ngoai-tu-cung​-5

Mang thai ngoài tử cung nên làm gì?

Khi phát hiện mang thai ngoài tử cung hoặc có dấu hiệu nghi ngờ, mẹ bầu cần xử lý đúng cách và kịp thời để tránh những biến chứng nguy hiểm. Dưới đây là những việc nên làm khi nghi ngờ hoặc được chẩn đoán mang thai ngoài tử cung:

  • Đi khám ngay tại cơ sở y tế chuyên khoa: Siêu âm và xét nghiệm máu sẽ giúp xác định chính xác vị trí thai và mức độ nguy hiểm.
  • Tuân thủ chỉ định điều trị của bác sĩ: Tùy vào tình trạng, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc hoặc phẫu thuật để loại bỏ thai ngoài tử cung.
  • Theo dõi chỉ số hCG sau điều trị: Việc theo dõi hCG giúp xác định thai đã được xử lý triệt để hay chưa, tránh sót mô thai.
  • Nghỉ ngơi và chăm sóc sức khỏe sau điều trị: Cơ thể cần thời gian phục hồi, đặc biệt nếu có can thiệp phẫu thuật hoặc mất máu nhiều.
  • Tư vấn trước khi mang thai lại: Mẹ nên đợi ít nhất 3–6 tháng trước khi có thai lại và được bác sĩ theo dõi chặt chẽ từ sớm.

tai-sao-lai-mang-thai-ngoai-tu-cung​-6

Mang thai ngoài tử cung là một tình trạng nguy hiểm, nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh nếu mẹ hiểu rõ nguyên nhân và theo dõi thai kỳ đúng cách. Việc nắm được tại sao lại mang thai ngoài tử cung sẽ giúp mẹ chủ động bảo vệ sức khỏe sinh sản và tính mạng của mình. Theo dõi Mẹ Bầu Xứ Nghệ để cập nhật thêm nhiều kiến thức hữu ích, giúp mẹ bầu vững vàng trong suốt thai kỳ.

Thông tin liên hệ:

  • Địa chỉ: 7 Phùng chí Kiên, P. Hà Huy Tập Tp Vinh, Nghệ An
  • Website: https://mebauxunghe.com/
  • Hotline: 0899959997
  • Cố vấn chuyên môn: Ths. Bs CK1 - Nguyễn Thị Phương Lâm - Trưởng khoa - Bệnh Viện sản nhi Nghệ An
  • Email: mebauxunghe@gmail.com